Nieuwe verhalen uit Cambodja en Bangladesh

gepubliceerd 22-09-2014 14:40, Laatste wijziging: 07-10-2014 13:54
In augustus 2014 vroegen we jullie: wat wil jij nog weten van de stoere vrouwen uit onze Who Runs the World? Girls!-campagne. We kregen meer dan tachtig nieuwe vragen, waarvoor heel veel dank. Een groot gedeelte van de vragen zijn nu door Kun Hon, Thy Palla, Kat Mea en Chhung Srey Sros uit Cambodja beantwoord. Staat jouw vraag er bij? Lees de updates hier!
Nieuwe verhalen uit Cambodja en Bangladesh

Mirjam van SKC in gesprek met Chhung, december 2013

CAMBODJA

Deze vragen zijn in augustus 2014 beantwoord door Kun Hon (23), Thy Palla (25), Kat Mea (30) en Chhung Srey Sros (37) uit Phnom-Penh, Cambodja.

Vraag van Geertjan
Wat is er allemaal met je gebeurd nadat de Schone Kleren Campagne voor het laatst met je sprak?|
Is er verbetering in jullie situatie? Is iets veranderd en zo ja wat dan?

  • Kun: Ik ben erg dankbaar dat onze problemen door mensen in een ander land worden opgemerkt en dat ik jullie over mijn leven kan vertellen. Ik ben trots dat jullie mij hebben uitgekozen en dat jullie de dingen die ik vertel weer aan anderen doorgeven. Maar mijn situatie is niet echt verbeterd. Ik heb elke dag nog steeds problemen om rond te komen omdat ik echt te weinig verdien met mijn werk.
  • Thy: Ik ben zo blij dat jullie geïnteresseerd zijn in mij en mijn collega’s en dat juist ik ben uitgekozen! Maar er is verder helemaal niets veranderd in mijn leven.
  • Kat: Ik was de eerste keer dat ik de mensen van de Schone Kleren Campagne zag heel erg verbaasd dat zij over onze moeilijkheden en slechte omstandigheden wilden praten. Maar daarna voelde ik me een superster! Ik voel me zelfverzekerd en blijf vechten voor een beter leven! Mijn leven is ook al compleet veranderd! Ik ben naast mijn werk in de fabriek bij een NGO begonnen als journalist. Ik heb een training gehad en heb zo ontzettend veel geleerd! Als er in de fabriek problemen zijn kan ik daar nu een verhaal over schrijven.
  • Chhung: Ik weet 100% zeker dat ik mijn rug recht hou! Ik ben sterk en heb mijn verhaal de wereld ingestuurd. Ik ben erg blij en ik voel me fantastisch! In mijn dagelijks leven heb ik nog steeds problemen, vooral door mijn lage loon.

Wat vind je van al deze vragen en en aandacht uit een ander land?

  • Kun: Ik heb me nog nooit zoals nu gevoeld. Ik heb het gevoel dat de dingen die ik in mijn dagelijks leven meemaakt ergens goed voor zijn. Ik wil een vuist maken en voor mezelf opkomen en dit gevoel delen met anderen in de wereld zodat zij zich ook sterker voelen, net als ik!
  • Thy: Ik ben zo blij dat ik mijn gedachten kon delen met mensen in Nederland.
  • Kat: Ik voel me geweldig! Ik heb mijn verhaal en mijn problemen kunnen delen met anderen!
  • Chhung: Ik vond het geweldig om al deze vragen te krijgen en dat jullie naar mijn verhaal willen luisteren. Dat jullie willen horen dat we het hier zo zwaar hebben.

Vraag van Filiz:
Hoe ben je tot inspiratie gekomen om voor je eigen rechten en die van anderen op te komen?

  • Kun: Mijn kinderen en mijn familie.
  • Thy: Mijn familie en ikzelf!
  • Kat: Nadat ik al die ellende op mijn werk om mij heen zag besloot ik dat ik mij hard moest maken voor betere omstandigheden in de fabriek.
  • Chhung: Ik vecht voor betere omstandigheden voor mijn kinderen want zij zijn mijn inspiratie!

Vraag van Filiz:
Hoe is de politieke situatie momenteel in je land en welk effect heeft dat op jouw leven als werknemers?

  • Kun: Ik weet niet zo veel over de politieke situatie in mijn land. Maar als we een stabielere situatie krijgen met een betere economie denk ik dat ik wel meer zou kunnen verdienen.
  • Thy: De situatie op dat gebied is niet zo goed. Het is onrustig waardoor merken minder kleding bestellen bij de fabriek waar ik werk.
  • Kat: De situatie is niet best en dat heeft invloed op het leven van mezelf en anderen. Als we een goede overheid hebben dan hebben we ook een beter leven.
  • Chhung: Ik weet niet zo veel van politiek, maar ik voel me niet prettig bij de situatie in mijn land.

Vraag van Filiz:
Moet de kledingindustrie in je land groeien?

  • Kun: Jazeker!
  • Thy: Ja, dat zou ik graag willen.
  • Kat: Ik denk dat er meer en meer kledingproductie zou moeten komen in Cambodja.
  • Chhung: Jazeker!

Wie denk je dat verantwoordelijk is voor de omstandigheden in de fabriek?

  • Kun: De kledingmerken die hier kleding inkopen.
  • Thy: De kledingmerken die hier kleding inkopen.
  • Kat: De fabriekseigenaar.
  • Chhung: De kledingmerken die hier kleding inkopen.

Hoe blijf je positief?

  • Kun: Mijn familie zorgt ervoor dat ik door blijf vechten en sterk blijf.
  • Thy: Ik wil het uitzoeken en ik wil winnen, dus ik moet wel sterk en positief blijven.
  • Kat: Dat is nu eenmaal hoe het leven is. Ik moet sterk zijn en gewoon doorgaan.
  • Chhung: Mijn kinderen geven me de kracht om door te gaan met dit leven.

Denk je dat je je doel bereikt?

  • Kun: Dat weet ik echt niet.
  • Thy: Ik denk het wel.
  • Kat: Ja, natuurlijk! Als we sterk blijven dan bereiken ons doel!
  • Chhung: Ik denk dat we ons doel gaan bereiken. We verdienen het toch?!

Vraag van Merel & Jamie:
Waar droom je van?
Hoe ziet jouw droombaan er uit?

  • Kun: Ik wil dat mijn familie een goed en gelukkig leven hebben. Als mijn familie gelukkig is ben ik ook gelukkig. Mijn droombaan is een eigen kruidenierswinkeltje. Ik denk niet dat ik op het moment een ander werk zou kunnen krijgen dan als kledingarbeider.
  • Thy: Ik zou genoeg geld willen hebben voor mijn familie. Mijn droombaan zou als dokter zijn, maar ik denk niet dat ik dat kan. Ik heb geen idee wat ik voor ander werk zou kunnen doen dan als kledingarbeider.
  • Kat: Ik wil een goed loon en goede omstandigheden in de fabriek, dat zou me gelukkig maken. Mijn droombaan is leraar. Ik denk niet dat ik iets anders zou kunnen doen want ik heb de opleiding niet.

Is het niet raar om al die kleren te maken voor het Westen?

  • Kun: Ik vind dat helemaal niet gek hoor.
  • Thy: Nee hoor!
  • Kat: Ik vind het niet gek dat Westerse merken bij ons kleding laten maken.
  • Chhung: Ik vind het niet raar.

Werken jullie voor veel merken?

  • Kun: We werken voor heel veel verschillende merken. Als zij iets op een bepaalde manier willen, dan zulen wij het zo moeten doen. Doen we dat niet, dan worden we ontslagen. Zo simpel is het.
  • Thy: We werken voor veel verschillende merken. We moeten doen wat ze zeggen anders worden onze overuren niet betaald.
  • Kat: Ik heb al voor zo veel verschillende kledingmerken gewerkt. Wij hebben verder geen contact met de merken, de fabrieksdirecteur voert de onderhandelingen, en wij moeten naar de directeur luisteren als we onze baan willen houden.
  • Chhung: Ik heb voor veel verschillende merken gewerkt. Als ze willen dat we heel veel uren maken, dan doen we dat omdat we dan extra betaald krijgen.

Vraag van Erik-Jan:
Wat is de rol van de overheid?

  • Kun: Daar weet ik echt niets van af.
  • Thy: De overheid zou voor mensen moeten zorgen en ervoor moeten zorgen dat ons land zich ontwikkeld.
  • Kat: Ik weet niet wat de overheid zou moeten doen, maar wat ik wel weet is dat ze ons een beter leven moeten geven. Ze hebben in elk geval nog niks gedaan om mijn situatie beter te maken. Ze interesseren zich er niet voor en willen al helemaal niet met vakbonden praten.
  • Chhung: De overheid zou voor mensen moeten zorgen. Dat doen ze hier maar weinig.

Is er een onafhankelijke arbeidsinspectie?

  • Kun: Onze arbeidsinspectie is helemaal niet onafhankelijk, ze zijn hardstikke corrupt.
  • Thy: We hebben geen onafhankelijk arbeidsinspectie, er is nog steeds veel mis in de fabriek waar ik werk, maar ze doen er helemaal niks aan.

Wat vinden je vrienden ervan dat je bij de vakbond werkt?

  • Kun: Ze denken dat het vast moeilijk moet zijn om bij de vakbond te werken, maar ze steunen me wel, want als er problemen zijn dan kan de vakbond ons helpen.

Vraag van Els:
Heb je kinderen? Wat doen die overdag?

  • Kun: Ik heb drie kinderen: 2 meisjes en een jongen. s’ ochtends hebben ze school en daarna zijn ze thuis. Ik wil niet nog meer kinderen, daar hebben we het geld niet voor.
  • Thy: Ik ben single. Ik zou ook geen kinderen willen hebben als ik in de fabriek werk.
  • Kat: Ik ben single. Ik kan zeker geen kinderen erbij hebben als ik in de kledingfabriek werk, want ik heb dan de tijd niet om voor ze te zorgen.
  • Chhung: Ik heb drie jongens. Ze gaan naar school en zijn de rest van de dag thuis. Ik wil niet nog meer jonge kinderen nu ik in de fabriek werk, dat was vroeger zo en dat is erg moeilijk.

Vraag van Filiz:
Als je een andere land kon bezoeken, welke zou dat zijn?

  • Kun: Ik zou Amerika graag bezoeken.
  • Thy: Ik zou graag naar Canada willen gaan.
  • Kat: Ik zou overal heen willen want ik ben het land nog nooit uit geweest.
  • Chhung: Ik zou naar welk land dan ook willen gaan want ik wil graag eens een ander land zien.

Vraag van Daphne:
Als iemand, hier in Nederland, een kledingstuk koopt wat jij hebt gemaakt, wat wil jij dan dat de koper weet (over jou)? Wat zou je zelf op een label zetten?

  • Kun: Ik zou hen willen laten weten hoe hard we hebben gewerkt aan de kledingstukken.
  • Thy: Ik zou hen willen vragen om aan ons te denken voordat je kleding koopt omdat wij niks krijgen van het geld dat je voor het kledingstuk betaalt.
  • Kat: Ik zou heel erg graag willen vertellen dat wij moeten werken als slaven en maar een ietsiepietse geld krijgen, we verdienen toch meer!

Is de kledingindustrie voor jou de enige manier om geld te verdienen?

  • Kun: Nee, er zijn ook nog wel andere baantjes te vinden.
  • Thy: Niet alleen maar de kledingindustrie. Er zijn nog wel meer manieren om geld te verdienen, maar het probleem is dat ik niet zo goed weet wat ik anders zou kunnen doen om mijn geld te verdienen.
  • Kat: Voor mij is dit de enige baan die ik kan doen. Ik denk dat dit voor mij de enige manier is om geld te verdienen.
  • Chhung: Ja, dit is de enige manier. Ik wil zeker niet terug naar werken in het rijstveld. Dat is elke dag keihard werken in de volle zon.

Maakt je werk je trots?

  • Kun: Nee, dat denk ik niet.
  • Thy: Nee, zeker niet.
  • Kat: Ik vind mijn werk niet leuk, maar ik heb geen andere optie.
  • Chhung: Ik ben niet trots want wij zijn maar kledingarbeiders. We werken om de fabriekseigenaar rijk te maken en de drager er cool uit te laten zien.

Wat zou je meteen veranderen als je kon?

  • Kun: Mijn salaris.
  • Thy: Betere omstandigheden.
  • Kat: Een hoger salaris.
  • Chhung: Dat onze mensenrechten worden gerespecteerd.

Vraag van Diana:
Hoe duurzaam zijn je eigen kleren? Als in, hoe lang doe je er mee en waar komen ze vandaan? Sta je zelf stil bij kleding?Wat zou je dragen als niemand kritiek zou uiten?

  • Kun: Ik weet het niet, ik ga gewoon naar een goedkope winkel en koop ze. Ik weet niet waar mijn kleding vandaan komt. Ik denk er eigenlijk nooit over na. Ik hou vooral van katoenen kleren. Ik zou niet weten wat ik aan zou trekken als ik alles mocht kiezen.
  • Thy: Ik let er niet op. Ik koop mijn kleren op de markt. Volgens mij komen mijn kleren uit andere landen waar het is weggegooid, wordt opgekocht door een tussenpersoon en vervolgens weer aan ons is verkocht. Ik hou ervan om mooie, chique kleren te dragen en die zou ik elke dag dragen als niemand daar kritiek op zou hebben.
  • Kat: Ik koop mijn kleren op de markt, maar waar ze gemaakt worden weet ik niet. Het meeste van mijn kleding komt uit China of Thailand. Ik denk er eigenlijk niet over na. Ik hou van alle kleren, als ze maar niet dik of heet zijn. Ik zou de kleren die wij in Cambodja voor jullie maken graag dragen als ik ze zou kunnen betalen.
  • Chhung: Ik weet niet wie mijn kleding maakt, Mijn kleding is goedkoop. Ik denk dat mijn kleren uit Vietnam of Thailand komen. Ik denk er eigenlijk niet over na. Ik hou ervan dure kleren te dragen. Die zou ik wel altijd willen dragen als dat zou kunnen.

Vraag van Merel & Jamie:
Heb je plezier op je werk?

  • Kun: Nee, dat heb ik niet.
  • Thy: Niet echt. We moeten de hele tijd werken.
  • Kat: Ik heb geen plezier op min werk want het is een zware baan.
  • Chhung: Soms maken we onderling tussen collega’s wel plezier.

Vraag van Merel & Jamie:
Heb je veel vrienden in de fabriek?

  • Kun: Niet zo veel, een paar.
  • Thy: Ja, die heb ik wel.
  • Kat: Ja, ik heb vrienden op mijn werk en we zijn close als broer en zus.
  • Chhung: Ja, die heb ik.

Vraag van Merel & Jamie:
Wat doe je in je vrije tijd?

  • Allemaal: Dan ben ik thuis, doe ik boodschappen en kook ik.

Vraag van Willemijn:
Wat zou jij willen doen bij een vakbondsorganisatie?

  • Thy: Ik zou graag vakbondsleider willen worden.
  • Thy: Ik zal keihard werken en andere kledingarbeiders helpen hun situatie te verbeteren.

Vraag van Nicole:
Wat zou ervoor nodig zijn om het wel realiseerbaar te maken dat je bij een maatschappelijke organisatie zou kunnen gaan werken?Wat moet er gebeuren om bij een NGO te werken.

  • Kun: Het zou fantastisch zijn, maar ik ben bang dat ik dat niet zou kunnen. Het is volgens mij niet makkelijk om bij een vakbond te werken omdat de andere mensen waar je voor opkomt vinden dat je niet hard genoeg voor ze werkt. Ik ben bang dat ik hun probleem dan niet kan oplossen en dat ze me dat zullen verwijten.

Vraag van Marijke:
Mooi, deze verhalen. Ik zou Kun willen vragen waarom ze niet lid durft te worden van een vakbond. Wat heeft ze gezien en gehoord wat haar tegenhoudt om de stap te zetten?

Vraag van Yvonne:
Misschien kan Kun eerst met collega's praten, zodat ze allemaal tegelijk lid van een vakbond kunnen worden, haar baas kan haar dan niet meer zo gemakkelijk bedreigen of iets aandoen.

  • Kun: We zouden wel allemaal samen lid kunnen worden van de vakbond, maar dan worden we een voor een ontslagen. We zijn te bang om onze baan te verliezen.
  • Thy: Ja, dat is waar maar het gaat erom dat een iemand het initiatief durft te nemen
  • Kat: Ja, dat zou best eens kunnen werken, maar we zijn allemaal lid van een andere vakbond.
  • Chhung: Ik denk dat onze baas wel zo slim is om dan iets anders te bedenken om ons op straat te gooien.

Vraag van Mirjam:
Gaan jullie naar de protesten voor een hoger loon in september?

  • Kun: Dat weet ik nog niet
  • Thy: Ik weet het nog niet zeker. Ik ben bang dat ik mijn baan verlies als ik ga protesteren. Maar als al mijn vrienden gaan dan ga ik zeker met ze mee!
  • Kat: Natuurlijk! Als er protesten voor een hoger loon zijn dan doe ik zeker mee!
  • Chhung: Ik doe graag mee met de protesten voor een beter loon.

Wat is er gebeurd sinds de foto’s zijn gemaakt door Schone Kleren Campagne?

  • Shanaz: Er is weinig veranderd. Met mijn werk is alles nog steeds hetzelfde.
  • Dalya: Het gaat minder goed met mij. Ik ben nu getrouwd, maar het is geen gelukkig huwelijk. Een half jaar geleden vond ik een jongen leuk. Op het sterfbed van mijn oom was het zijn wens dat we zouden trouwen. Maar getrouwd zijn is niet wat ik ervan had verwacht

Wat vinden jullie van alle vragen en de aandacht vanuit een ander land?

  • Shanaz en Mim: We zijn echt heel blij met de foto’s en de expositie. Daar zijn we echt heel trots op.
  • Daliya: Ik ben eigenlijk moe van alle interviews. Ik heb mijn verhaal nu al zo vaak verteld zonder dat er iets veranderd.

Zie je veranderingen in je situatie? Is er een grote verandering en wat is de impact?

  • Shanaz en Mim: Er is weinig veranderd, alles is nog hetzelfde.
  • Daliya: Ik ben bang dat mijn fabriek zal sluiten, omdat de fabrieken verhuizen naar de randen van de stad zonder verklaring waarom. De situatie wordt steeds slechter. Kopers investeren niet meer. H&M was een investeerder in deze fabriek en de arbeiders hadden een goede verstandhouding met de mensen van H&M. Nu doet H&M geen zaken meer in mijn fabriek. Het zijn nu vooral sub-contracten waaraan gewerkt wordt. Dit betekent dat er minder werk is. Geen contracten = Geen werk. Ik zou wil graag meer willen werken, want dat betekent meer inkomen.

Wat heeft je geïnspireerd om op te staan en te vechten voor betere werkomstandigheden in je fabriek?

  • Daliya: Ik voelde me sterk en dapper door werk voor de vakbond, maar dat gevoel ben ik nu kwijt. Ik voel me niet krachtig door de restricties van mijn familie.
  • Shanaz en Mim:  Mensen moeten zich bewust zijn dat er zoveel bedrogen wordt in deze industrie. De eigenaren zijn verantwoordelijk.

Zou er meer kleding productie moeten zijn in jouw land?

  • Alle drie: Niemand moet stoppen met kleding kopen. Minder productie betekent minder werk, dus dan verdienen we alleen nog maar minder.

Vraag van Jonneke
Wie is er volgens jou verantwoordelijk voor jouw situatie: mensen die de kleren kopen, de fabriekseigenaren of de arbeiders?

  • Daliya: De merken zijn verantwoordelijk. Consumenten moeten niet stoppen met kleding kopen, want zolang er orders komen, krijgen de werkneemsters geld.
  • Shanaz: De fabriekseigenaren zijn verantwoordelijk.

Vraag van Filiz
Als er in Nederland iemand you kleding koopt, wat zou je willen dat zij over jou weet?

  • Shanaz: Dat er in deze industrie zoveel bedrogen wordt.

Vraag van Diana
Is de kledingindustrie de enige manier om geld te verdienen?

  • Volgens de meiden is werken in de kledingindustrie de enige optie.

Wat zou je per direct willen veranderen in de fabriek als je mocht kiezen?

  • Daliya: de intimiderende omstandigheden in de fabriek.