Sociale audits

gepubliceerd 12-05-2009 12:35, Laatste wijziging: 22-08-2012 12:58
Elk jaar worden er tienduizenden sociale audits uitgevoerd, als onderdeel van een interne bedrijfscontrole (vaak door het MVO-team van de onderneming) of door derden (meestal een commercieel auditing bedrijf). Soms worden de resultaten van deze controles nog eens gecheckt door een andere externe partij, zoals de Fair Wear Foundation of de Fair Labor Association. De audits omvatten meestal een documentinspectie, werkplaatsinspectie en interviews met arbeiders.

De kwaliteit van de audits varieert sterk. Een onaangekondigd bezoek van twee dagen, waarin gesprekken met arbeiders plaatsvinden buiten de fabriek en zonder management erbij, geeft meestal een realistischer beeld van de arbeidsomstandigheden dan een twee uur durende inspectie waarbij arbeiders worden geïnterviewd in de fabriek met management in de buurt.

Hoewel de sociale-auditsector tegenwoordig een miljoenenindustrie is, komen er steeds meer aanwijzingen dat audits niet het door sommige verwachte wondermiddel voor betere arbeidsomstandigheden zijn. Sociale audits hebben leveranciers aangemoedigd schendingen van arbeidersrechten te verhullen, een dubbele boekhouding erop na te houden en arbeiders te ‘coachen’, zodat ze tijdens interviews de ‘goede’ antwoorden geven aan inspecteurs.

Een onderzoek uit 2006 door het Britse Ethical Trading Initiative concludeert dat "tien jaar op gedragscodes gebaseerd werk slechts heeft geleid tot beperkte verbeteringen voor arbeiders op het gebied van gezondheid, veiligheid en minimumlonen." En dat terwijl er geen vooruitgang is geboekt wat betreft bijvoorbeeld leefbare lonen en de vrijheid van vereniging voor immigranten en arbeiders die voor onderaannemers of op uitzendbasis werken. De vrijheid van vakbondsvereniging en het recht collectief te onderhandelen krijgt zelden prioriteit, waardoor de duurzaamheid van deze auditing-aanpak beperkt is. Arbeiders worden namelijk niet in staat gesteld zelf te onderhandelen en er zo voor te zorgen dat de belangrijkste problemen waar ze mee kampen niet worden aangepakt. Daarnaast concludeert het onderzoek dat het moeilijk zal blijven de arbeidsomstandigheden te verbeteren zolang kledingmerken en –winkels hun inkooppraktijken niet veranderen en van hun leveranciers lagere prijzen, kortere levertijden en meer flexibiliteit blijven eisen.